Dù lượn là gì? Bay dù lượn đôi hoạt động ra sao
Dù lượn (paragliding) là môn bay không động cơ bằng cánh dù mềm, dựa vào gió và cột khí nóng. Giải thích dễ hiểu cách cánh dù bay, bay đôi tandem là gì và trải nghiệm ở Hà Giang.
Captain Mỹ · · 5 phút đọc
Dù lượn (tiếng Anh: paragliding) là môn bay không có động cơ, người bay treo dưới một cánh dù mềm bằng vải, cất cánh bằng cách chạy xuống một sườn đồi rồi lướt đi nhờ gió và các luồng khí bốc lên. Với người chưa từng học bay, cách phổ biến nhất để trải nghiệm là bay dù lượn đôi (tandem): bạn ngồi phía trước, một phi công có kinh nghiệm điều khiển phía sau.
Bài viết này giải thích ngắn gọn dù lượn hoạt động ra sao, khác gì nhảy dù hay paramotor, và bạn có thể thử ở đâu tại Hà Giang.
Dù lượn là gì — định nghĩa ngắn gọn
Dù lượn là một dạng bay tự do (free flight). Cả bộ thiết bị đủ gọn để gấp vào một ba lô lớn, gồm:
- Cánh dù: tấm vải hai lớp, chia thành nhiều ô khí dọc theo sải cánh.
- Hệ thống dây: hàng trăm sợi dây mảnh nối cánh dù với đai ngồi.
- Đai ngồi (harness): bộ đai người bay ngồi vào, có đệm bảo vệ lưng.
- Dù phụ: dù dự phòng đặt sẵn trong đai ngồi của phi công.
Không có động cơ, không có khung cứng. Mọi chuyển động đều đến từ trọng lực, gió và kỹ năng của người điều khiển.
Vì sao một tấm vải lại bay được?
Khi người bay chạy đà ngược chiều gió, không khí tràn vào các ô ở mép trước cánh dù, thổi phồng cánh thành một hình dạng giống cánh máy bay. Dòng khí chạy qua mặt trên và mặt dưới cánh tạo ra lực nâng. Cánh dù luôn hơi "trượt" xuống theo lực hút trái đất, nhưng tốc độ hạ rất chậm.
Để bay lâu hơn và cao hơn, phi công tìm những vùng không khí đang đi lên:
- Gió vách (ridge lift): gió thổi vào sườn núi bị đẩy ngược lên, tạo dải nâng dọc theo vách núi.
- Cột khí nóng (thermal) bốc lên từ những bề mặt được nắng hun nóng như ruộng, sườn đá.
Khi ở trong luồng nâng, cánh dù có thể giữ độ cao hoặc lên cao hơn điểm cất cánh. Đó là lý do cùng một điểm bay, có ngày bay được 10 phút, có ngày bay được lâu hơn.
Dù lượn, nhảy dù và paramotor khác nhau thế nào?
| Dù lượn (PG) | Nhảy dù | Paramotor (PPG) | |
|---|---|---|---|
| Cất cánh | Chạy xuống sườn đồi | Nhảy khỏi máy bay | Chạy trên bãi phẳng |
| Động cơ | Không | Không | Có, đeo sau lưng phi công |
| Cảm giác | Êm, bồng bềnh | Rơi tự do rồi mở dù | Êm, có tiếng máy |
| Phụ thuộc gió | Nhiều |
